Şeker hastalığı, diğer adıyla diyabet, vücudun insülin üretimi ve kullanımında sorun yaşaması sonucu meydana gelen bir metabolizma bozukluğudur. Diyabetin vücut üzerindeki etkileri oldukça geniştir ve kilo alımı / kaybı da bu etkilerden biridir1. Diyabetin metabolizma ve vücut ağırlığı üzerindeki etkileri, hastalığın tipine ve kontrol düzeyine göre değişiklik gösterebilir2.

Şeker Hastalığı ve Metabolizma

Şeker hastalığı, vücudun kan şekeri seviyelerini düzenleyememesi nedeniyle metabolizma üzerinde ciddi değişikliklere yol açar. Diyabetin en belirgin etkilerinden biri, insülin hormonunun düzgün çalışmamasıdır. İnsülin, kan şekerini hücrelere taşır ve enerji üretiminde rol oynar. Diyabetli bireylerde insülin ya yeterince üretilmez (Tip 1 diyabet) ya da vücut insülinin etkilerine yeterince cevap vermez (Tip 2 diyabet) 3. 

Bu durum, vücutta yağ birikmesine veya enerji kullanımının düzensizleşmesine neden olabilir. Ayrıca, insülinin düzgün salgılanmaması, vücudun açlık ve tokluk sinyallerini de bozarak kilo alma ya da verme sürecini olumsuz yönde etkileyebilir2,3. 

Şeker Hastalığında Kilo Alımı

Şeker hastalığının kilo alımına neden olmasının birkaç farklı nedeni vardır. İlk olarak, insülin direnci nedeniyle vücutta daha fazla insülin salınımı görülebilir. Yüksek insülin seviyeleri, vücutta yağ depolanmasını artırarak kilo alımına zemin hazırlar3.  Ayrıca, insülinin salgılayan systemin düzgün çalışmaması nedeniyle vücut, kan şekerini enerjiye dönüştüremeyebilir ve bu durum artan yeme isteğine yol açabilir1. 

Diyabet tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar (örneğin insülin, sülfonilüre ve pioglitazon) da kilo alımını tetikleyebilir. Özellikle Tip 2 diyabet hastalarında kullanılan insülin tedavisi ve bazı ağızdan alınan ilaçlar kilo artışıyla ilişkilendirilebilir. Fiziksel aktivite eksikliği ve hormonal dengesizlikler de kilo artışında önemli rol oynar. 2,3

Şeker Hastalığında Kilo Verme

Öte yandan, şeker hastalığı bazı durumlarda kilo kaybına da yol açabilir. Tip 1 diyabetli bireylerde insülin eksikliği nedeniyle vücut enerji ihtiyacını yağ ve kas dokularını parçalayarak karşılamaya başlar ve bu durum kilo kaybına neden olabilir. 1,3

Ayrıca yüksek kan şekeri seviyeleri (hiperglisemi), aşırı idrara çıkma ve sıvı kaybı ile birlikte iştah azalmasına yol açarak kilo kaybını artırabilir.2 Diyabetin tedavi edilmemesi veya yetersiz kontrol edilmesi durumunda görülen bu tablo, uygun tedaviyle genellikle düzeltilebilmektedir. 3

Diyabet Hastaları İçin Sağlıklı Kilo Yönetimi

Diyabet hastaları için sağlıklı kilo yönetimi, dengeli bir diyet, düzenli egzersiz ve doğru tedavi seçeneklerinin birlikte uygulanmasını gerektirir. İşte diyabet hastaları için bazı sağlıklı kilo yönetimi önerileri:1,2,3

1. Dengeli Beslenme: Diyabet hastalarının karbonhidrat, protein ve yağ dengesini iyi bir şekilde ayarlamaları önemlidir. Yüksek lifli gıdalar (sebzeler, tam tahıllar) kan şekerinin daha stabil olmasına yardımcı olabilir. Ayrıca, işlenmiş gıdalardan kaçınılmalı ve kan şekeri seviyeleri sürekli izlenmelidir.

2. Düzenli Egzersiz: Egzersiz, insülin duyarlılığını artırabilir ve vücudun yağ yakma kapasitesini geliştirebilir. Haftada en az 150 dakika orta düzeyde egzersiz yapmak, diyabet hastaları için önerilmektedir.

3. İlaç ve Tedavi Düzenlemeleri: Diyabet hastalarının, doktorlarıyla birlikte tedavi planlarını gözden geçirmeleri önemlidir. İnsülin ve diğer diyabet ilaçları, kilo yönetimini etkileyebilir, bu yüzden tedavi süreci yakından izlenmelidir.

4. Küçük Porsiyonlar ve Sık Öğünler: Şeker hastalığı olan kişilerin, kan şekeri seviyelerini dengelemek için sık ama küçük porsiyonlarla yemek yemeleri gerekebilir. Bu, ani kan şekeri dalgalanmalarını önlemeye yardımcı olabilir.

Diyabetin kilo üzerindeki etkileri kişiden kişiye farklılık gösterse de, doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle sağlıklı bir kilo yönetimi mümkün olabilir. Dünyanın en çok tercih edilen sensör teknolojisi olan FreeStyle Libre4, sürekli glukoz takibini etkili şekilde gerçekleştirerek diyabetli bireylerin diyabetlerini doğru yönetmelerine yardımcı olur. Freetyle Libre Link sistemi kullanıcıları, her dakika yenilenen anlık ölçümlerle glukoz değerlerini yakından takip ederek diyabetlerini etkili şekilde yönetirken, diyabetle ilgili daha bilinçli kararlar verebilirler.