Rumień cukrzycowy – przyczyny, objawy i leczenie

Cukrzyca to choroba metaboliczna, która charakteryzuje się podwyższonym poziomem cukru we krwi, wynikającym z zaburzeń w wytwarzaniu lub działaniu insuliny. Może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak uszkodzenie naczyń krwionośnych (mikro- i makroangiopatia), nerwów (neuropatia), nerek (nefropatia) czy oczu (retinopatia cukrzycowa). Mało kto wie, że choroba może mieć wpływ także na kondycję skóry. Jednym z objawów skórnych hiperglikemii jest rumień cukrzycowy. Dowiedz się więcej na ten temat.

Spis treści:

1. Powikłania skórne cukrzycy. Czym jest rumień cukrzycowy?
2. Rumień cukrzycowy – jak wygląda?
3. Rumień cukrzycowy – przyczyny
4. Leczenie rumienia cukrzycowego
5. Rumień cukrzycowy – podsumowanie

Zmiany skórne są jednym z objawów niewyrównanej cukrzycy. Szacuje się, że zmaga się z nimi około 15–40% osób z cukrzycą [2]. Hiperglikemia towarzysząca cukrzycy prowadzi do zaburzeń przemiany białek, węglowodanów i lipidów [1]. Ma to konsekwencje dla całego organizmu. Dochodzi do zaburzeń krążenia obwodowego, osłabienia układu odpornościowego, uszkodzenia nerwów obwodowych oraz zwyrodnienia włókien kolagenowych – wszystko to może przyczynić się do rozwoju powikłań skórnych w przebiegu cukrzycy, w tym rumieńca cukrzycowego, nazywanego także rumieniem cukrzycowym (łac. rubeosis diabeticorum).

Rumień cukrzycowy to jedno z mniej charakterystycznych powikłań skórnych cukrzycy. Tworzy go wiele drobnych, rozszerzonych naczyń krwionośnych (teleangiektazji) umiejscowionych płytko pod skórą [2]. Występuje na skutek długotrwałej hiperglikemii, która uszkadza naczynia zaopatrujące skórę w krew, przez co stają się one bardziej przepuszczalne.

Cukrzyca może rozwijać się przez lata, nie dając wyraźnych objawów. Mówimy wówczas o tzw. cukrzycy utajonej. Niektóre symptomy hiperglikemii łatwo przeoczyć lub pomylić z innymi dolegliwościami. Tak jest również w przypadku rumienia cukrzycowego, który może przypominać objawy cery naczynkowej czy trądziku różowatego.

Rumień cukrzycowy może pojawić się w przebiegu cukrzycy, zwłaszcza w przypadku długotrwałej, niewyrównanej hiperglikemii. Najczęściej obserwuje się go u młodych osób chorujących na cukrzycę typu 1, choć może występować również w innych grupach pacjentów. Widoczny jest w postaci nieostro odgraniczonego zaczerwienienia policzków i czoła [1, 2]. Ma barwę ciemnoczerwoną i wyraźnie odróżnia się od pozostałych obszarów skóry. Zmiana skórna utrzymuje się stale, co pozwala odróżnić ją od zwykłego rumieńca, nazywanego też wypiekami, który może pojawić się pod wpływem silnych emocji lub intensywnego wysiłku fizycznego.

Charakterystyczne, utrzymujące się zaczerwienienie twarzy w przebiegu cukrzycy nie jest jedynie defektem estetycznym, lecz wynika z zaburzeń zachodzących w obrębie mikrokrążenia. Przyczyną powstawania rumienia cukrzycowego jest mikroangiopatia cukrzycowa, czyli uszkodzenie małych naczyń krwionośnych.

Długotrwała hiperglikemia prowadzi do nieenzymatycznej glikacji białek, pogrubienia błony podstawnej naczyń oraz dysfunkcji śródbłonka. W efekcie naczynia stają się mniej elastyczne, bardziej przepuszczalne i podatne na uszkodzenia, a przepływ krwi w mikrokrążeniu ulega zaburzeniu [4].

W wyniku mikroangiopatii zmiany mogą pojawiać się w całym organizmie, m.in. w naczyniach krwionośnych znajdujących się w oczach, nerkach, kończynach, a także w skórze twarzy – czego efektem jest właśnie rumień cukrzycowy [3].

Zaobserwowanie utrzymującego się przez dłuższy czas rumienia na twarzy powinno skłonić do wizyty u lekarza. Leczenie rumienia cukrzycowego, podobnie jak innych powikłań hiperglikemii, polega przede wszystkim na wyrównaniu poziomu glukozy we krwi. Pacjent z cukrzycą powinien w pierwszej kolejności przestrzegać zaleceń lekarza dotyczących diety, aktywności fizycznej oraz farmakoterapii. Regularne przyjmowanie leków przeciwcukrzycowych jest kluczowe w leczeniu zaawansowanej cukrzycy typu 2 i ograniczaniu jej skutków, takich jak zmiany skórne. W leczeniu cukrzycy typu 1 stosuje się głównie insulinoterapię [3].

Leczenie farmakologiczne powinno być zawsze połączone z odpowiednio zbilansowaną dietą o niskim indeksie glikemicznym, która pomaga obniżyć poziom glukozy we krwi. Bardzo ważna jest także regularna aktywność fizyczna, której intensywność powinna być dobrana indywidualnie. Po wyrównaniu glikemii zaczerwienienie skóry może ulec zmniejszeniu lub ustąpić. Jeśli choroba nie jest właściwie leczona, rumień cukrzycowy może się nasilać lub obejmować większy obszar skóry.

Leczenie rumienia cukrzycowego powinno być uzupełnione odpowiednią pielęgnacją skóry, polegającą na stosowaniu delikatnych kosmetyków przeznaczonych do cery wrażliwej i naczynkowej. Skórę należy codziennie dokładnie oczyszczać i nawilżać. Osoby chore na cukrzycę powinny szczególnie uważać na uszkodzenia skóry ze względu na utrudnione gojenie się ran [4].

Rumień cukrzycowy tworzą liczne drobne zmiany naczyniowe, które zlewają się w wyraźne zaczerwienienie obejmujące policzki i czoło. Jest to jeden z mniej typowych objawów cukrzycy. Długotrwała hiperglikemia prowadzi do nadmiernej przepuszczalności naczyń krwionośnych znajdujących się tuż pod skórą.

Liczne teleangiektazje (rozszerzone naczynka) tworzą charakterystyczny rumień w obrębie twarzy. Zmiana ta występuje najczęściej wtedy, gdy cukrzyca typu 1 lub typu 2 jest nieleczona bądź leczona niewłaściwie. Po uregulowaniu glikemii niepokojące zmiany najczęściej ulegają zmniejszeniu lub ustępują.

Bibliografia:

1. Maj J., Jankowska-Konsur A., Gruber J., Kurek M., Tupikowska M. (2013). Zmiany skórne w endokrynopatiach. Family Medicine & Primary Care Review, 3, s. 458-461. https://www.infona.pl/resource/bwmeta1.element.desklight-6369c897-74f7-4363-9222-42da17f47b3d/content/partDownload/c05ee35a-a3ef-3f15-a34c-bc09a8571180 

2. Maj J. Zmiany skórne u chorych na cukrzycę (2020). Diabetologia po Dyplomie. https://podyplomie.pl/diabetologia/35132,zmiany-skorne-u-chorych-na-cukrzyce?srsltid=AfmBOop79fI0A06TeETYC3qLRQs43hcq0-z0C7lg3OrHa3oqM9xuqFdc&_gl=1*1y49wg5*_up*MQ..*_ga*MTQ2OTkwNzA0My4xNzIzNjQyMzg2*_ga_MSV3R07GV8*MTcyMzY0MjM4NC4xLjAuMTcyMzY0MjM4NC4wLjAuMA

3. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2024 Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego https://www.ptdiab.pl/zalecenia-ptd/zalecania-aktywni-czlonkowie-2024  

4. Jankowiak B., Krystoń-Serafin M., Krajewska-Kułak E., Popławska, E. (2007). Powikłania cukrzycy jako choroby przewlekłej. Nowiny Lekarskie, 76, 482-484. https://jms.ump.edu.pl/uploads/2007/6/482_6_76_2007.pdf

Redakcja: Agencja Musqo

© 2026 Abbott ADC-128306 v1.0