Diyabetin Tip 1 ve Tip 2 diyabet olmak üzere yaygın olarak bilinen iki türü vardır. Ancak, az bilinen bir ara form olan *LADA (Latent Autoimmune Diabetes in Adults)*, yetişkinlerde ortaya çıkan otoimmün diyabet türüdür. LADA, başlangıçta Tip 2 diyabet gibi görülse de aslında Tip 1 diyabete daha yakındır ve ilerleyen dönemlerde insülin bağımlılığı gelişmesine neden olur. 1,2

LADA Diyabet Nedir?  

LADA diyabet, yetişkinlerde gelişen ve yavaş ilerleyen otoimmün diyabet türüdür. Genellikle 30 yaş üstü bireylerde teşhis edilir ve ilk aşamada Tip 2 diyabetle karıştırılabilir. Ancak, LADA'da bağışıklık sistemi pankreasta insülin üreten beta hücrelerine saldırır ve zamanla insülin üretimi tamamen durabilir. 1,3

LADA'nın temel farkı, başlangıçta vücudun bir miktar insülin üretebilmesi, ancak süreç içinde bu üretimin giderek azalmasıdır. Bu nedenle, hastalar ilk başta Tip 2 diyabet tedavisi görebilirken, ilerleyen dönemlerde insülin ihtiyacı doğar.  2,4

LADA Diyabet Belirtileri Nelerdir?

LADA diyabetin belirtileri, Tip 1 ve Tip 2 diyabet belirtileriyle benzerlik gösterir. Ancak, semptomlar genellikle daha yavaş ortaya çıkar. İşte en yaygın belirtiler:1,3

• Aşırı susuzluk hissi ve sık idrara çıkma  

• Ani kilo kaybı 

• Kronik yorgunluk ve halsizlik 

• Bulanık görme  

• Cilt enfeksiyonlarına yatkınlık ve yavaş iyileşen yaralar  

• El ve ayaklarda karıncalanma veya uyuşma  

Bu belirtiler Tip 2 diyabette de görülebilir, ancak LADA’da semptomlar genellikle yavaş ilerlediği için teşhis gecikebilir.2

LADA Diyabet Nasıl Teşhis Edilir?  

LADA diyabet tanısında klasik kan şekeri ölçümlerine ek olarak otoimmüniteyi gösteren testler büyük önem taşır:1,4

1. Kan şekeri ve HbA1c testi: Açlık kan şekeri ve uzun vadeli kan şekeri seviyelerini ölçmek için kullanılır.  

2. Anti-GAD Antikoru Testi: LADA hastalarında, bağışıklık sistemi pankreas hücrelerine saldırdığı için glutamik asit dekarboksilaz (GAD) antikoru pozitif çıkar.  

3. C-peptid Testi: Vücudun ürettiği insülin seviyesini ölçer. LADA hastalarında C-peptid seviyeleri genellikle düşüktür.  

Tip 2 diyabet tanısı almış, ancak zamanla insülin ihtiyacı artan hastalar için LADA diyabeti araştırmak önemlidir.3,4

LADA Diyabet Tedavisi  

LADA diyabetin tedavisi, hastalığın evresine ve kalan insülin üretim kapasitesine göre planlanır.4 İşte en yaygın tedavi yöntemleri:  

• İnsülin Tedavisi: LADA hastaları zamanla insülin üretimini kaybettikleri için genellikle insülin kullanmaya başlarlar.  

• Düşük Karbonhidratlı ve Dengeli Beslenme: Kan şekeri seviyelerini kontrol altında tutmak için sağlıklı beslenme önemlidir.  

• Egzersiz: Düzenli fiziksel aktivite insülin duyarlılığını artırabilir ve kan şekeri seviyelerini dengeleyebilir.  

• Oral Diyabet İlaçları: Erken evrelerde bazı Tip 2 diyabet ilaçları kullanılabilir, ancak uzun vadede insülin ihtiyacı kaçınılmazdır.  

LADA diyabet, Tip 1 ve Tip 2 diyabet arasında yer alan, yetişkinlerde görülen bir otoimmün hastalıktır. Tanısı zor olduğu için, özellikle Tip 2 diyabet teşhisi konulan ve ilerleyen dönemde insülin ihtiyacı artan hastaların LADA açısından değerlendirilmesi önemlidir. Erken teşhis ve uygun tedaviyle, LADA hastaları sağlıklı bir yaşam sürebilir.

Tıpkı Tip 1 ve Tip 2 diyabetli bireylerde olduğu gibi LADA diyabetli bireylerin de diyabetlerini doğru yönetmeleri oldukça önemlidir. FreeStyle Libre 2 Plus sistemleri, diyabet yönetiminde bireylere büyük avantaj sağlar. Kullanıcılar her dakika gerçekleşen anlık ölçümlerle glukoz seviyelerini kolaylıkla takip edebilir. Glukoz dalgalanmalarının daha yakından izlenmesine olanak tanıyarak bireylerin günlük yaşamlarında daha bilinçli kararlar almalarına yardımcı olabilir.