Dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen ve kronik bir hastalık olan diyabet, doğru  yönetilmediğinde ciddi komplikasyonlara ve yan etkilere neden olabilir. Özellikle diyabetin  kronik komplikasyonları ve diyabetik ayak komplikasyonları, yaşam kalitesini önemli ölçüde  etkiler. Ancak erken teşhis, doğru tedavi ve sağlıklı bir yaşam tarzı ile bu komplikasyonların  önüne geçmek mümkün. Diyabetle yaşayan bireylerin şeker seviyelerini kontrol altında  tutmaları ve glukoz değerlerini düzenli olarak takip etmeleri, bu komplikasyonların önlenmesi  adına kritik önem taşır1. 

Diyabetin Akut Komplikasyonları Nelerdir?  

Diyabetin akut komplikasyonları, şeker seviyelerinin ani yükselmesi veya düşmesi sonucu  ortaya çıkar. Bu durumlar acil müdahale gerektirir ve hayati risk taşıyabilir. En sık görülen akut  komplikasyonlar ise şunlardır: 

• Hipoglisemi: Diyabetli bireylerin sıkça karşı karşıya kaldıkları hipoglisemi, glukoz  seviyesinin normalden düşük olması anlamına geliyor. Şeker seviyesinin düştüğü  hipoglisemi durumlarında kişiye acil müdahale edilmesi gereklidir. Normal şartlar  altında ortalamada desilitre başına 70 miligram (mg/dL) veya litre başına 3,9 milimol  (mmol/L) seviyelerinin altında görülen açlık kan şekeri, hipoglisemi uyarısı olarak kabul  edilir. Ani şeker düşüşü sonucu yaşanan hipoglisemi durumunda bilinç kaybı, titreme  ve terleme gibi belirtiler görülebilir2. 

• Hiperglisemi: 8 saatlik açlık sonrası yapılan ölçümde, açlık kan şekerinin 100 mg/dL,  yemek yedikten iki saat sonra yapılan ölçümde de tokluk kan şekerinin 140 mg/dL’nin üzerinde olması durumu hiperglisemiyi işaret eder. Şeker yükselmesi olarak bilinen  hiperglisemi belirtileri arasında; yoğun açlık hissetme, artan susuzluk, sık sık idrara  çıkma, bulanık görme, yaraların geç iyileşmesi ve kilo kaybı gibi durumlar yer alır3.  

Diyabetin Kronik Komplikasyonları Nelerdir?  

Şeker hastalığının sebep olduğu en yaygın sonuçlar arasında yer alan kronik komplikasyonlar,  uzun süreli yüksek şeker seviyelerinin organlara ve dokulara verdiği hasar sonucu ortaya çıkar.  Bu komplikasyonlar, yaşam kalitesini önemli ölçüde düşürebilir. Diyabette en yaygın görülen  kronik komplikasyonlar şunlardır: 

• Kardiyovasküler Komplikasyonlar: Diyabet, kalp ve damar sağlığını olumsuz  etkileyerek kalp krizi, inme ve yüksek tansiyon gibi ciddi sorunlara yol açabilir. Bireyler, genellikle uzun süre herhangi bir belirti fark etmezler. Zamanla damarlar giderek  kireçlenir ve dolaşım bozuklukları ortaya çıkar. En ileri durumda, damarlar tamamen  kapanır. Bu da kalp krizi gibi hayati sorunlara neden olabilir4.  

• Nöropati (Sinir Hasarı): Diyabetik nöropati, özellikle diyabetli bireylerde görülen  yüksek şekerin ayaklar, bacaklar, organlar ve kaslar dahil olmak üzere sinirlere zarar  vermesidir. Sinirlerin zarar görmesi, Tip 1 ve Tip 2 diyabetli bireylerde vücudun çeşitli  yerlerinde ciddi sorunlara neden olabilir. Bu durum, özellikle diyabetik ayak  komplikasyonları için risk oluşturur. Periferik nöropati, otonom nöropati, proksimal  nöropati ve mono nöropati gibi 4 türü bulunan nöropatinin tedavisi, kişinin spesifik  semptomlarına bağlı olarak değişir5.  

• Nefropati (Böbrek Hasarı): Diyabetik böbrek hastalığı olarak da bilinen nefropati,  diyabetli bireylerde görülen böbrek yetmezliğinin en yaygın nedenlerinden biridir.  Yüksek şeker seviyesi, böbreklerdeki küçük damarlara zarar vererek böbreklerde

fonksiyon bozukluğuna neden olur. Etkili bir diyabet yönetimi yapılamadığında ortaya  çıkan bu durum, şeker düzeyinin yükselmesi nedeniyle damarlardaki kanın diğer  organlara ulaşmasını zorlaştırır. Uzun dönemde yüksek şekere bağlı olarak  böbreklerdeki damarlar daralır ve tıkanır. Bunun sonucunda ise böbreklere giden kan  akışı azalır ve böbrekler işlevini yerine getirmekte zorlanır. Bu durum, zamanla böbrek  yetmezliğine kadar gidebilir6. 

• Retinopati (Göz Hasarı): Diyabetik retinopati, yüksek şekerin retina damarlarına zarar  vermesi sonucu ortaya çıkan ciddi bir diyabet komplikasyonudur. Diyabet nedeniyle  retina damarları sıvı sızdırabilir veya kanayabilir, bu da görme kaybına yol açabilir. Tip  1 ve Tip 2 diyabeti olan tüm bireylerde görülebilen bu durum karşısında özellikle yüksek  tansiyon veya kolesterolü bulunanlar ve gebeler daha büyük risk taşır. Hastalık farklı  evrelerde ilerleyerek görme kaybına neden olabilir7.  

Diyabetik Ayak Komplikasyonları Nelerdir? 

Diyabetli bireylerde sıkça karşılaşılan sorunlardan biri de diyabetik ayak komplikasyonlarıdır ve zamanında müdahale edilmediğinde büyük sağlık problemlerine yol açabilir. Diyabetik ayak  evrelerinde; ilk aşamalarda ciltte kızarıklık, hafif ağrı ve kabarcıklar gibi belirtiler gözlemlenir.  İkinci aşamada, bacak ve ayaklardaki kan damarlarının daralması veya tıkanması nedeniyle periferik arter hastalığı görülür. Bu durum bacaklarda ağrı, kramp veya güçsüzlüğün yanı sıra  yaraların veya enfeksiyonların yavaş iyileşmesine neden olabilir. Diyabetik ayağın üçüncü  evrensinde, dolaşımın zayıflaması ve his kaybının artması nedeniyle ayaklarda oluşan açık  yaralar olarak da bilinen ayak ülseri görülür. Söz konusu ülserler, kangren gibi ciddi  komplikasyonlara yol açabilir. Diyabetik ayağın son aşaması ise ciddi hasar veya enfeksiyon  nedeniyle ayak veya bacağın bir kısmının veya tamamının cerrahi olarak çıkarılması olan  amputasyondur8.  

Diyabet Komplikasyonları Nasıl Önlenir? 

Diyabetin komplikasyonları ve şeker hastalığının yan etkileri, doğru tedavi ve yaşam tarzı  değişiklikleriyle önlenebilir veya geciktirilebilir. Bu kapsamda diyabet komplikasyonlarından  korunmak için dikkat edilmesi gerekenler şöyle özetlenebilir:  

• Sağlıklı Beslenme: Dengeli ve düşük glisemik indekse sahip bir diyet programı  uygulamak, şekeri stabilize etmeye yardımcı olur. 

• Karbonhidrat Alımını Azaltma: Rafine karbonhidratlar yerine tam tahıllı ve lifli  gıdaların tercih edilmesi, şeker seviyelerinin daha iyi dengede tutulmasına yarar.  • Fiziksel Aktivite: Düzenli egzersiz, insülin direncini azaltır ve genel sağlığı iyileştirir. • Bol Sıvı Tüketimi: Su içmek, kandaki glukoz konsantrasyonunu seyreltir ve  böbreklerin fazla şekeri idrar yoluyla vücuttan atmasını kolaylaştırır. 

• Sürekli Glukoz Takibi: Şeker seviyelerinin sürekli ve düzenli olarak kontrol altında  tutulması komplikasyon riskini azaltır, daha iyi ve etkili bir diyabet yönetimi sağlar9. 

Şeker hastaları, diyabet yönetimini kolaylaştırmak, komplikasyon riskini azaltmak ve  komplikasyonlara karşı korunmak için diyabet teknolojilerinden faydalanabilir. FreeStyle Libre  2 Plus sensör ile diyabetli bireyler her dakika otomatik yenilenen glukoz ölçümlerini FreeStyle  LibreLink uygulaması üzerinden takip edebilir, glukoz verilerini uygulama üzerinden tek bakışta  görüntüleyebilirler. Ayrıca, FreeStyle Libre 2 Plus sensör kullanıcıları, FreeStyle LibreLinkUp

uygulaması ile glukoz verilerini bakım verenleri, aile bireyleri ve sevdikleriyle paylaşabilirler.  LibreView bulut tabanlı diyabet yönetim sistemimiz LibreView’u kullanarak 9 farklı rapora  anında erişim sağlayabilir ve glukoz verilerini hızlıca sağlık uzmanlarıyla paylaşabilirler. Bu  sayede diyabeti daha etkili bir şekilde yöneterek şeker seviyelerini kolaylıkla kontrol altında  tutabilirler.